دوفصلنامه «موضوع‌شناسی فقهی»

دوفصلنامه «موضوع‌شناسی فقهی»

جستاری نو در پیش نیازهای بهره برداری فقه از سایر علوم در شناخت موضوعات

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه روانشناسی و ارتباطات، دانشکده علوم و معارف اسلامی، دانشگاه قرآن و حدیث، قم
چکیده
از آنجا که بخش عمده‌ای از موضوعات احکام فقهی عرفی است، ضرورت، امکان و وقوع بهره‌برداری دانش فقه از سایر علوم، برای شناخت این دسته از موضوعات روشن است؛ اما دربارۀ میزان و چگونگی بهره‌گیری از سایر علوم در دستگاه فقاهت و کم و کیف بهره‌برداری فقه از این دانش‌ها چندان اتفاق نظر و وحدت رویه‌ای وجود ندارد؛ و سازوکار آن مشخص نیست. این مقاله با هدف دست یافتن به پیش‌نیازهای بهره‌برداری بهینه فقه از سایر علوم در شناخت موضوعات احکام فقهی، تلاش دارد با بررسی وضعیت موجود فقه در بهره‌برداری از سایر دانش‌ها برای شناخت موضوعات عرفی، خلأهای این عرصه را بیان دارد. پیش‌نیازهای بهره‌برداری فقه از سایر علوم در دو دستۀ علمی و اجرایی جای می‌گیرند. پیش‌نیازهای علمی عبارتند از: تعیین قلمرو فقه در زندگی انسان، تبیین مبانی بهره‌برداری فقه از سایر علوم، تبیین مبانی ضرورت شناخت موضوعات، تبیین حجیت ظن در شناخت موضوعات، تبیین جایگاه عرف متخصص در شناخت موضوعات، تبیین اولویت‌بندی و نظام‌مندی موضوعات، تعیین سطوح فقهی برای شناخت موضوعات، تعیین موقعیت‌های اجتماعی فقیه و پیش‌نیازهای اجرایی عبارتند از: ایجاد نهادهای معین برای شناخت موضوعات، تعیین متصدیان شناخت مراحل شناخت موضوعات و تبیین سازوکار بهره‌گیری از سایر علوم.
کلیدواژه‌ها