دوفصلنامه «موضوع‌شناسی فقهی»

دوفصلنامه «موضوع‌شناسی فقهی»

موضوع شناسی فقهی «حرز» در تحقق سرقت حدی

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسنده
دانش آموخته سطح چهار حوزه علمیه قم، پژوهشگر مرکز تحقیقات فقهی حقوقی قوه قضائیه
چکیده
سرقت با مقسم حد و تعزیر تقسیم می‌شود به سرقت تعزیری و حدی؛ کیفر سرقت حدی (سرقت از جایی (حرز) که امن باشد و به جهت ملکیّت امکان تصرف در آن نباشد) قطع دست و پا، حبس ابد و اعدام عنوان می‌شود. یکی از شرایط سرقت حدی، بودن مال داخل حرز است. اعتبار حرز که مورد پذیرش قاطبۀ فقها است، مختار قانون‌گذار نیز می‌باشد. نسبت به چیستی حرز در میان فقها اختلاف نظرهایی وجود دارد. نوشتار پیش‌رو بازیابی فقهی و حقوقی ماهیّت حرز را هدف‌گذاری کرده است. در رابطه با چیستی حرز با سه دیدگاه عمده مواجهیم. دیدگاه اول: ممنوعیّت شرعی ورود به یک مکان. دیدگاه دوم: وجود مانع فیزیکی از ورود به یک مکان مثل بستن با قفل. دیدگاه سوم: ممنوعیّت شرعی ورود یا وجود مانع فیزیکی. صرف وجود مال در حرز نیز کافی نیست و باید بین مکان و مال تناسب وجود داشته باشد. به دلیل آنکه حرز موضوع شرعی نیست و تعیین صدق آن و همچنین تناسب مکان با مال از موضوعات عرفی‌اند. در صورتی که مال مسروق دو حرز داشته باشد، ملاک بیرونی‌ترین آن دو خواهد بود. 
کلیدواژه‌ها