موضوع‌شناسی فقهی لهو و لعب با هدف تعیین مرز حلال و حرام هر یک از این دو موضوع مبتنی بر شاخصه‌های آنها از مباحث مهم فقهی است. در پژوهش حاضر برای رسیدن به این مهم، سه شاخصۀ «فقدان فایده و هدف عقلایی»، «بَطَر» و «خفّت عقل» دربارۀ موضوع لهو و لعب، در اصطلاح فقهی بررسی مفهومی شده است و سرانجام این نتیجه حاصل شد که ویژگی «بی‌فایدگی و بی‌هدفی» وصفی ملازم با عمل لهو و لعب (اعم از حرام و مکروه) است. از این رو تأثیر این شاخصه در تحقّق لهو و لعب حرام در حدّ علّت ناقصۀ اقتضائی است و تامّه شدن آن، وقتی محقق می‌شود که عمل لهوی متّصف به صفت بی‌فایدگی و بی‌هدفی، در پیوست توصیفی با یکی از دو شاخصۀ بَطَر و خفّت عقل نیز قرار بگیرد و به سر حدّ وصف غفلت از عمل به حلال و حرامِ شریعت اسلام و بَطَر (خوش‌گذرانی و فرح در بستر طغیان و نافرمانی) برسد و یا اسباب خفّت عقل، نه به معنای لغوی و اخلاقی؛ بلکه به مفهوم حالت سلب اختیار در صدور حرکات غیر متعارف دست دادنی به اهل فسوق منجر گردد.